Maska w pracy kosztuje więcej niż myślisz

Znasz to uczucie? Zaczynasz pracę i nagle „zakładasz maskę”. Uśmiechasz się do szefa, mimo że jego ostatni pomysł uważasz za absurdalny. Przytakujesz na spotkaniu, choć w środku aż się w Tobie gotuje. Grasz rolę „idealnego pracownika”, bo tak wypada, bo „za to Ci płacą”.

W psychologii nazywamy to brakiem autentyczności. W biznesie? Badania Małgorzaty Wypych pokazują jasno: zmuszanie ludzi do udawania to najprostsza droga do tego, by przestali myśleć i zaczęli sabotować własną firmę.

Czym właściwie jest ta „autentyczność”? (I nie, nie chodzi o mówienie wszystkiego, co ślina przyniesie na język)

Autentyczność to nie jest bycie chamem pod przykrywką „szczerości”. To sytuacja, w której czujesz, że możesz być sobą bez strachu, że dostaniesz za to po głowie.

To stan, w którym:

• Możesz powiedzieć: „Ten projekt się nie uda, ma lukę”, zamiast udawać, że wszystko jest super.

• Masz prawo do gorszego dnia i nie musisz przez 8 godzin udawać robota z przyklejonym uśmiechem.

• Twoje prywatne wartości nie kłócą się z tym, co firma robi na co dzień.

Jeśli tego brakuje, w Twojej głowie odpala się proces samokontroli i ostatecznie – wyczerpywania ego.

Paliwo w Twojej głowie ma limit – nie marnuj go na „aktorstwo”

Wyobraź sobie, że Twój mózg ma baterię w postaci ograniczonych zasobów do samokontroli. Każda decyzja, każde trudne zadanie i każda chwila skupienia zużywa tę energię.

Kiedy musisz „grać rolę” (tzw. surface acting), Twoja bateria rozładowuje się szybciej. Zamiast zużywać energię na genialny kod, świetną strategię czy domykanie sprzedaży, Ty zużywasz ją na:

1. Pilnowanie, żeby się nie skrzywić i wywrócić oczami

2. Analizowanie: „Czy to, co teraz powiem, się spodoba ?”.

3. Tłumienie złości, irytacji czy smutku i zastępowanie jej łagodnym uśmiechem

To zjawisko nazywamy wyczerpaniem ego. Efekt? Po trzech godzinach udawania „idealnego, spolegliwego, ugodowego” jesteś tak wyprany/a z energii, że nie masz siły na kreatywne myślenie. Twoja wydajność spada.

Ile kosztuje Cię brak autentyczności? Spójrzmy na liczby

Możesz myśleć: „Co mnie obchodzą uczucia, robota ma być zrobiona!”. Ale liczby nie kłamią. Brak autentyczności generuje realne straty, które dr Wypych sprawdziła w swoich badaniach:

1. Podatek od plotkowania

Kiedy ludzie nie mogą mówić szczerze na spotkaniach, zaczynają mówić po kątach. Napięcie musi gdzieś ujść.

• Wynik? Średni czas spędzony na obgadywaniu szefa to 47 minut dziennie.

• Jeśli masz 7-osobowy zespół zarabiający średnią krajową, to rocznie „przepalasz” na te plotki ponad 60 000 PLN. Tyle kosztuje Cię to, że Twoi ludzie boją się być sobą.

2. „Ciche odchodzenie” i szukanie nowej pracy

Kiedy nie czujemy się autentyczni, czujemy się nieszczęśliwi. W badaniu wyszło, że brak autentyczności to najszybszy bilet do zmiany pracy. Ludzie spędzają średnio 10 minut dziennie w pracy na przeglądaniu ofert konkurencji.

3. Myślenie grupowe (czyli „potakiwacze”)

Jeśli stworzysz klimat, w którym nikt nie może być sobą, nikt nie powie Ci prawdy. Wszyscy będą przytakiwać, a Ty podejmiesz fatalną decyzję biznesową, bo Twoi specjaliści bali się być autentyczni i Cię ostrzec.

Jak przestać udawać i zacząć zarabiać?

Zmiana kultury z „bo ja tak mówię” na „bądź sobą” nie dzieje się w noc, ale warto zacząć od kilku kroków:

• Pozwól na błędy i negatywne emocje. Jeśli pracownik jest wściekły na klienta, pozwól mu się wygadać w kuchni (a nawet rzucić mięsem, jeśli trzeba). To oczyszcza atmosferę i pozwala wrócić do pracy z pełną baterią.

• Słuchaj, nawet gdy boli. Jeśli ktoś ma inne zdanie, nie ucinaj go krótkim „nie masz racji”. Doceniaj to, że komuś chciało się być autentycznym.

• Uczciwa rekrutacja. Przestańcie (jako firmy) pisać w ogłoszeniach bzdury o „dynamicznym zespole”, jeśli w biurze panuje cisza jak w kościele. Szukajcie ludzi, którzy naprawdę do Was pasują, a nie takich, którzy najlepiej nauczyli się roli na rozmowę kwalifikacyjną.

Bycie sobą w pracy to nie luksus  – to fundament efektywności. Kiedy zdejmujemy maski, odzyskujemy energię do życia.

Taniej jest mieć pracownika, który czasem powie Ci coś niewygodnego, niż takiego, który z uśmiechem na ustach patrzy, jak Twoja firma idzie na dno, bo boi się być autentyczny.